E masani ona fesoota'i mataupu o sauaga fa'afeusuaiga ma isi vaega o le fa'atamala, e aofia ai sauāga ma le fa'atamala i fale tausi ma'i, lea e ono lamatia ai tagata matutua vaivai ona o le faalagolago, tuua toatasi, po o le pa'ū o le mafaufau. Aoao atili e uiga i le auala e iai ai le sao o le faatamala faalefaalapotopotoga i sauaga i la matou vaega faatino e fesootai i ai, Sauaga ma le Faatamala i Fale Tausi Soifua. E mafai foi ona fesootai ma le faatamala faafomai, lea e faia ai e se fomai se sauaga tau feusuaiga i se ma'i.
O le ā se Mataupu e uiga i Manu'aga Patino e aofia ai Sauāga Faafeusuaiga?
O se mataupu o manu'aga fa'aletagata i faiga fa'afeusuaiga o se tagi fa'aletulafono fa'alemalo e faila e se tasi na sao mai fa'asaga i se tagata po'o se fa'alapotopotoga e nafa ma amioga fa'afeusuaiga pe mo le fa'atagaina o le mea e tupu.
O nei mataupu e ono aofia ai:
- Fegalegaleaiga e le mana'omia pe fa'asauā
- Sauāga e tagata o le pulega (e pei o faifeau, faiaoga, faiaoga, tausi tamaiti)
- Fa'atamala fa'ale-fa'alapotopotoga po'o le ufiufiina
- Sāuāga i nofoaga e pei o a'oga, falesā, fale tausi tamaiti, po'o fale tausi tagata matutua, po'o falema'i.
E le pei o mataupu tau solitulafono, e taulaʻi i faʻasalaga, o mataupu tau manuʻaga faʻaletagata lava ia e taulaʻi i taui ma le tali atu.
O le ā le Mea e Avea ai Sauāga Faafeusuaiga ma se Vaega Tulaga Ese o le Tulafono o Manu'aga Patino?
E matuā eseese lava mataupu o sauaga fa'afeusuaiga mai isi tagi mo manu'aga fa'aletagata, ma o nisi o mea e sili atu ona mamafa i nisi mataupu nai lo isi. O eseesega autū e aofia ai:
- Lipotiina tuai: E masani ona oʻo mai i latou na sao mai i ni tausaga mulimuli ane ona o se mafatiaga, fefe, poʻo se faiga faʻasese.
- Tulafono fa'alauteleina o tapula'a: E tele setete ua fa'atinoina ni "lookback windows" po'o ni aso fa'atulagaina fa'aopoopo.
- Noataga fa'alefa'alapotopotoga: E mafai ona noatia fa'alapotopotoga mo le fa'atamala, faiga fa'afaigalue, po'o le le faia o se gaioiga.
- Manu'aga faalemafaufau: O fa'aleagaina e masani ona aofia ai le PTSD, atuatuvalega, ma fa'aleagaina fa'alagona mo se taimi umi.
- Popolega i le faalilolilo: E matuā taua tele le le faalauaiteleina ma le maaleale o faamatalaga i le faagasologa atoa o le tulafono.
O a Tulafono a le Setete e Fa'atatau i Sauāga Fa'afeusuaiga e Fa'atatau i Manu'a Patino?
E tele setete ua faʻaleaogaina talu ai nei soʻo se tulafono faʻatapulaʻa mo sauaga faʻafeusuaiga, ae e le toe aoga lea i aso ua mavae.
Washington
Washington Tulafono Fa'atapula'a a le Setete mo Sauāga Fa'afeusuaiga i Tamaiti (RCW 4.16.340) e fa'atagaina ai tagi i totonu o le taimi mulimuli ane o:
- 3 tausaga talu ona maua le manu'a
- 3 tausaga mai le taimi na iloa ai le sootaga mafua'aga
Mo tagi po'o mafua'aga o gaioiga na tupu ai le sauāga fa'afeusuaiga i le tamaitiiti i le aso 6 o Iuni, 2024 pe ina ua mae'a, e leai se taimi fa'atapula'a mo le failaina o se tagi.
O le Revival Window (fa'afouga o le tulafono o le 2024) e fa'atagaina ai tagi sa fa'asaina muamua i le taimi i nisi o tulaga.
Oregon
ORS 12.117 (Child Abuse Statute of Limitations) e mafai ai e i latou na sao mai ona faila se’ia o’o i le 40 tausaga pe i totonu ole 5 tausaga talu ona maua. Na teuteuina e le HB 3582 le ORS 12.117 e soloia ai le tulafono o tapula’a mo tagi e aofia ai sauaga i le aso 26 o Iuni, 2025 pe ina ua mae’a.
Idaho
Idaho Tulafono § 5-219 e faʻatagaina ai tagi i totonu o le 5 tausaga talu ona maua, faatasi ai ma ni aiaiga faaopoopo mo mataupu o sauaga i tamaiti.
Kalefonia
E fa'atagaina e le Tulafono a Kalefonia ona faila ni tagi i totonu o le 5 tausaga talu ona maua le manu'a fa'alemafaufau pe a o'o i le 40 tausaga, po'o le fea lava e mulimuli mai. O le CCP 340.1 e fa'aleaogaina ai le tulafono o tapula'a mo sauāga na tutupu i le aso 1 o Ianuari, 2024 pe ina ua mae'a.
E fa'apefea ona fesoasoani se loia i la'u mataupu?
E sili atu le tomai o se loia e iai le poto masani i mataupu tau sauaga tau feusuaiga nai lo na o le tuuina atu o se sui faaletulafono. Latou te ofoina atu ni taiala, lagolago, ma le puipuiga a o feagai ma se tasi o mafatiaga sili ona faigata faaletagata.
E mafai e se loia ona:
- Faia se iloiloga faalilolilo o se mataupu
- Su'esu'e tagata ta'ito'atasi ma fa'alapotopotoga e nafa ma
- Aoina fa'amaoniga ma molimau a tagata tomai faapitoa
- Su'e tulafono faigata o tapula'a
- Fa'ato'a faila ni tagi fa'asaga i fa'alapotopotoga (a'oga, falesa, nofoaga tausi)
- Feutana'i ni maliliega pe ave mataupu i le faamasinoga
- Puipui lou le faalauaiteleina i le faagasologa atoa
E sili atu ona ono mafai e i latou o ē ua sao mai o loo i ai ni sui faaletulafono ona maua se taui nai lo i latou e leai.
O afea e tatau ai ona ou faafesootaʻi se loia e uiga i se mataupu tau sauaga tau feusuaiga?
E tatau ona e faafesootaʻi se loia i se taimi vave e mafai ai, ae e leai se taimi e tuai ai ona fai ni fesili.
Mafaufau e faafesootaʻi se tasi pe afai:
- Na e feagai talu ai nei pe se tasi e te alofa i ai ma ni sauaga
- O oe po'o se tasi e pele ia te oe o lo'o feagai ma sauaga mai tausaga ua mavae
- E te talitonu ua lē mafai e se faalapotopotoga ona puipuia oe po o se tasi e pele ia te oe
- E te lē o mautinoa pe o loʻo i totonu pea o taimi faʻatapulaʻaina faaletulafono lau mataupu
Ona e eseese tulafono i setete taʻitasi ma e faʻaauau pea ona suia, o le talanoa ma se loia e mafai ona fesoasoani e faʻamanino au filifiliga tusa lava pe na tupu le faʻasauā i le tele o tausaga ua mavae.
