
By Joseph Burdine | Loia Sili Lagolago | Tacoma ofisa
A maeʻa a fetoaiga taavale, e masani lava ona taulaʻi atu mātua i manuʻaga e sili ona vaaia, e pei o manuʻa ma lavea, ia e mafai ona faʻaʻaisa ma fufulu. Peitaʻi, o se tasi o manuʻaga sili ona ogaoga e mafai ona mafatia ai se tamaititi i se faʻalavelave o le mageso o le ulu, o se ituaiga o afaina o le faiʻai (TBI), e leai ni fa'ailoga vaaia ma e mafai ona fa'aleagaina filemu a'o manatu tagata uma o lo'o manuia le tamaititi.
O le mea moni, o maso ulu po'o ulu tiga i tamaiti e masani ona misia, malamalama sese i ai, ma lē taua tele i ai kamupani inisiua.
Aiseā e Ese ai le Foliga Mai o le Ma'i o le Ulu o se Tamaititi
A mafaufau i se mageso o le ulu (muscle), e toatele tagata e vaai faalemafaufau i se tagata taalo ua vaivai i autafa o le malae taalo, lea atonu e moni, ae e le o se ata atoatoa mo tagata matutua, ma mo tamaiti, e sili atu ona ese mai le mea moni.
I tamaiti, aemaise lava tamaiti laiti, o loo tuputupu aʻe pea le faiʻai. O lenei mea e faigofie ai ona manuʻa ma o lona uiga foʻi o faailoga o le mageso o le ulu e mafai ona lē iloa, tuai, ma faigofie ona mafua mai i se isi mea. E lē mafai e se tamaitiiti laitiiti ona taʻu atu ia te oe ua sili atu le susulu o le malamalama pe ua sili atu le faigata o le mafaufau nai lo le masani ai. Atonu e lē iloa e se tamaititi aʻoga o loo i ai se mea o sese. Atonu e lē amanaia e se talavou ia faailoga ina ia ʻalofia ai le misia o se taaloga pe tuai foi i le aoga.
E tāua foʻi le maitauina o loʻo iai i totonu o Washington, e pei o isi nofoaga, e masani ona fa'amamāina e potu fa'afuase'i tamaiti e fa'atatau i le leai o se manu'a va'aia po'o ni taunu'uga masani o le CT. O le triage talafeagai lea, ae e le tutusa ma le iloiloga o le mageso o le ulu. O se su'esu'ega masani i le po na tupu ai le fa'alavelave atonu e le fa'ate'aina ai se mageso o le ulu, ma o matua ua ta'uina atu i a latou tama o lo'o "lelei" i le ER o nisi taimi e fa'aalu ni vaiaso e mafaufau ai pe aisea ua faigata ai i a latou tama i le a'oga, le lelei o le moe, pe i ai ni fa'alavelave fa'alagona e le mafai ona latou fa'amatalaina.
O faʻailoga masani o le mageso i tamaiti e aofia ai:
- O le itaitagofie, le fiu, po'o le tagi e le masani ai, aemaise lava i pepe ma tamaiti laiti
- Suiga i mamanu o le moe, pe moe tele atu nai lo le masani pe faigata foi ona moe
- Fa'alogona i le malamalama po'o le pisa
- O le ulu tiga, lea e ono faʻaalia e se tamaititi e pei o le le manaʻo e paʻi i le ulu
- Faigata ona taula'i pe ua matauina fo'i le pa'ū o le fa'atinoga i le a'oga
- Fa'afitauli i le manatua, e aofia ai le galo o le fa'alavelave lava ia
- Lafoaʻi po o le vili
- Foliga puaoa, gesegese, pe le tutusa ma i latou lava
E tāua tele, o le tele o nei faʻailoga e lē vave ona aliali mai. E lē o se mea e seasea ai ona foliga mai e lelei atoatoa se tamaititi i ni nai itula talu ona tupu se faʻalavelave, ae na o le a iloa atu ni suiga iloga i le lagona, moe, poʻo le galuega i aso e sosoo ai. O le faʻamaumauina o na suiga pe a tulaʻi mai, faʻatasi ai ma aso, o se tasi lea o mea sili ona taua e mafai e se matua ona fai.
O A'afiaga Umi o se Ma'i Fa'a'ole'ole e Le'i Togafitia
Mo tamaiti, o le leʻi faia pe le togafitia o le maʻi ulu e le na o se faʻalavelave puʻupuʻu. Talu ai o loʻo tuputupu aʻe pea le faiʻai ma fausia ni fesoʻotaʻiga taua, o le maʻi ulu e leʻi togafitia e mafai ona i ai ni taunuuga e aʻafia ai le talavou ma le matua.
O tamaiti e lē maua se malologa talafeagai, mataʻituina, ma toe foʻi malie i gaoioiga e sili atu ona lamatia i le maʻi o le ulu pe a uma le concussion syndrome, o se tulaga e tumau ai faʻailoga mo ni vaiaso poʻo ni masina i tua atu o le manuʻa muamua.
O loʻo iai foʻi le popolega i le vaega faafomaʻi e uiga i le second-impact syndrome, o se tulaga mataʻutia e ono tupu pe afai e tupu se manuʻa lona lua i le ulu aʻo leʻi maeʻa atoatoa le manuʻa muamua. O loʻo faʻaauau pea ona atiaʻe faʻamaoniga, ae o le mataupu faavae o le puipuiga ua faʻamautuina lelei i le puleaina o le concussion o tamaiti: e le tatau i se tamaititi ona toe foʻi i gaoioiga paʻi seʻia vagana ua maeʻa atoatoa.
E le gata i tulaga lamatia ogaoga, ae ua faʻateleina e suʻesuʻega le faʻafesoʻotaʻi o manuʻaga o le faiʻai o tamaiti i luʻitau umi e aofia ai faigata i le aʻoaʻoina, suiga i lagona ma amioga, popolevale, loto mafatia, ma faʻafitauli i le manatua ma le gauai atu.
Mo se tamaititi o loʻo i le ogatotonu o tausaga taua o le atinaʻe, o nei aafiaga e mafai ona suia ai lona ala faʻaleaʻoaʻoga ma le tulaga lelei o le olaga i ni auala e faigata ona fuaina atoatoa. O le faigata lea o le fuaina o le mea tonu lava lea e faigata ai ona faʻatauaina nei tagi ma faigofie ai mo kamupani inisiua ona faʻaitiitia.
Aiseā e Tetee ai Kamupani Inisiua i Nei Tagi
O tagi mo le ma'i ulu o tamaiti o se mea e masani ona taula'i i ai le au fa'atonutonu inisiua, ma e talafeagai mafua'aga i le va'aiga muamua. Talu ai e masani ona le aliali mai le ma'i ulu i luga o le MRI po'o le CT imaging masani, e masani ona fa'asino e le au fa'atonutonu i taunu'uga "masani" o su'esu'ega e fai ma fa'amaoniga e leai se manu'a tuga. E fa'asesēina lenei mea. O le ma'i ulu o se manu'a i le galuega, ae le o se manu'a i le fausaga, ma o le leai o se manu'a vaaia i le ata e le fa'apea ai e le'i tupu le manu'a pe e le afaina le tamaititi.
E masani fo'i ona finau tagata inisiua e fa'apea, o fa'ailoga e le manino, fa'ateleina, pe le feso'ota'i ma le fa'alavelave, aemaise lava pe a iai se tuai i le va o le feto'ai ma le taimi na lipotia muamua ai pe fa'amaumauina ai fa'ailoga. Atonu latou te fa'aitiitia le ogaoga o le feto'ai lava ia, aemaise lava i fa'alavelave e maualalo le saoasaoa, ma fa'aaoga lena mea e finau ai e le mafai e malosiaga na a'afia ona mafua ai se manu'a i le fai'ai. O lenei mafua'aga e le amana'ia ai le mea moni e fa'apea, o le fai'ai o le tamaititi o lo'o tuputupu a'e e sili atu ona vaivai i taunuuga tumau o manu'a i le tale nai lo le tagata matua, ma e leai se tulaga saogalemu lautele mo le a'afiaga pe a o'o i le fai'ai o lo'o tuputupu a'e.
i lalo Washington tulafono, e manaʻomia e le au inisiua ona faia se suʻesuʻega talafeagai o tagi uma aʻo leʻi teena pe faʻaitiitia. Afai e teena e se tagata faʻatonutonu se tagi mo le TBI o tamaiti e faʻavae i luga o le leai o ni faʻamaumauga o ata, e aunoa ma le faʻamatalaina o le malamalama faʻafomaʻi ua leva ona faʻamautuina i le auala e galue ai le mageso o le ulu, e le ausia ai le mea e manaʻomia e le tulafono. E le o taimi uma e oʻo atu ai i le tulaga o leaga le faʻatuatua, ae o le ituaiga amioga lea e iloa e se loia e iai le poto masani le auala e luʻia ai.
Atonu o le mea e sili ona fa'aita ai, e masani ona tete'e kamupani inisiua i le totogiina o a'afiaga umi o se mageso i le ulu i le la'itiiti ona atonu e le o manino atoatoa na a'afiaga mo le tele o tausaga. O le fa'atatauina o se tagi mo se tamaititi o lo'o fa'agasolo pea lona lumana'i fa'alea'oa'oga ma lona atina'e e mana'omia ai le poto masani, tagata tomai fa'apitoa sa'o, ma le naunau e tete'e atu. O i latou e faia fetuunaiga e le o le tu'uina atu lea i lau tama le avanoa e maua ai le avanoa e fa'amaonia ai.
Mea e Tatau Ona Fai e Matua Pe a Uma se Faalavelave
Afai na a'afia lau tama i se feto'ai ta'avale, e tusa lava pe na foliga mai e la'ititi, o le faia o laasaga nei e mafai ona puipuia ai lona soifua maloloina ma so'o se tagi i le lumana'i:
- Saili vave togafitiga faafomai
Aua le faatali e vaai pe faapefea lagona o lau tama i ni nai aso. Ia vave ona faia se iloiloga a se fomai i se taimi vave e mafai ai talu ona maeʻa le faalavelave, ma taʻu saʻo le mea na tupu ina ia faamaumauina i ana faamaumauga.
- Vaavaai mo fa'ailoga ua tuai
Ia mata'ituina lelei lau tama/teine mo le 7 i le 10 aso talu ona tupu le fa'alavelave. Tusi i lalo so'o se suiga i le moe, lagona, amioga, mana'o e 'ai, po'o le fa'atinoga i le a'oga, fa'atasi ai ma le aso na e matauina muamua ai.
- Mulimuli i fautuaga faafoma'i uma
Afai e fautuaina e se foma'i le malolo, fa'aitiitia le taimi e fa'aoga ai le telefoni, pe fa'atapula'a le taimi e fa'aoga ai lau telefoni, mulimuli ma le fa'aeteete i na fa'atonuga ma teu fa'amaumauga o taimi atofaina uma ma fesoota'iga.
- Aua le manatu o se aafiaga laʻititi o lona uiga o se manuʻa laʻititi
E lē o taimi uma e iloa ai le malosi o loʻo i totonu o se taʻavale i le taimi o se faʻalavelave pe a vaʻai i taʻavale o loʻo aʻafia ai. E mafai e faiʻai o tamaiti ona manuʻa i faʻalavelave e tuʻua ai tagata matutua e aunoa ma ni faʻailoga.
- Ia fa'aeteete i kamupani inisiua
Aua le tu'uina atu se fa'amatalaga ua pu'eina pe sainia ni pepa mai le kamupani inisiua a le aveta'avale na mafua ai le fa'alavelave a'o le'i talanoa ma se loia. E masani ona vave ona fa'atino e nei kamupani ni tagi mo ni tau e itiiti ifo nai lo le tau moni.
- Fa'afeso'ota'i se loia a'o le'i mae'a le taimi atofaina
In Washington, e masani lava ona faila tagi mo manu'aga fa'aletagata i totonu o le tolu tausaga talu mai le aso na tupu ai le feto'ai. Peita'i, o tagi e aofia ai tamaiti laiti e noatia i tulafono eseese o totogi o le auala e mafai ona fa'alauteleina ai lena aso fa'atulagaina. E mafai e se loia ona fesoasoani ia te oe e malamalama tonu i le tele o le taimi e te maua ma ia mautinoa e leai se mea e misia.
E Mafai e se Loia Poto Masani mo Tamaiti e Mafai ona Fesoasoani
O tagi mo le TBI o tamaiti e manaʻomia ai se auala ese mai se mataupu masani o aʻano vaivai. O se loia e iai le poto masani i nei tagi o le a vave ona gaoioi e faʻasaoina faʻamaoniga, e aofia ai le auina atu o tusi faʻasao e puipuia ai le faʻaleagaina o soʻo se faʻamatalaga o le taʻavale poʻo ata o le mataʻituina, ma o le a galulue faʻatasi ma fomaʻi o neura, fomaʻi faʻapitoa o tamaiti, ma tagata tomai faapitoa i galuega poʻo aʻoaʻoga e fausia ai se ata atoa o le auala na aʻafia ai lau tama i le manuʻa ma le mea e ono i ai i le lumanaʻi.
In Washington, e manaʻomia foʻi e loia o loʻo taulimaina nei mataupu ona malamalama i le auala e galulue ai i totonu o tulafono faʻatulafonoina a le setete puipuiga o manu'aga patino (PIP) fa'avae, lea e mana'omia ai kamupani inisiua ta'avale e totogi muamua tupe fa'aalu faafoma'i e tusa lava po'o le a le sese. O le fa'amaopoopoina sa'o o fa'amanuiaga PIP mai le amataga, ma le malamalama i le auala e fegalegaleai ai na totogi ma so'o se toe maua mai mulimuli ane, o se vaega o le fa'amautinoaina o lo'o fa'asaoina le tau atoa o le tagi a lau tama.
Afai e foia le tagi a se tamaitiiti, Washington tulafono e manaʻomia foʻi le faʻamaoniga a le faʻamasinoga o le maliliega e puipui ai le manuia o le tamaititi. O se isi vaega lea e tatau i matua ma loia ona taulimaina faʻatasi, ma o se tasi lea o mafuaʻaga e taua ai le i ai o loia e iai le poto masani i nei mataupu.
Fa'afeso'ota'i se Loia Poto Masani mo Manu'aga o le Fai'ai (TBI)
Afai na manu'a lau tama/teine i se feto'ai ta'avale ma e iai ni ou popolega i se manu'a i le ulu, vala'au mai la matou laina ofisa autu i le 800.273.5005 pe imeli mai i a matou loia i le .
Matou te vala'aulia oe e fa'afeso'ota'i fua oe. E leai se totogi ma e leai se noataga. O matou nei e tali au fesili ma fesoasoani ia te oe e malamalama i au filifiliga.
E galulue sa'o GLP Attorneys ma foma'i mafaufau ma foma'i neula e fa'apitoa i le togafitia ma le fa'amaumauina o manu'aga o le fai'ai. Matou te aumaia o matou poto masani fa'atasi ma manuia ua mavae i tagata uma afaina o le faiʻai mataupu i totonu o le kamupani.


