Nyaya dzekushungurudzwa pabonde dzinowanzo sangana nedzimwe nzvimbo dzekusateerera, kusanganisira kushungurudzwa nekuregeredzwa kwevana mudzimba dzevakwegura, uko vanhu vakuru vasina dziviriro vangave vari panjodzi yakakura nekuda kwekuvimba nevamwe, kuzviparadzanisa nevamwe, kana kudzikira kwepfungwa. Dzidza zvakawanda nezvekuti kuregeredza kwemasangano kunoita sei mukushungurudzwa munharaunda yedu ine chekuita nekurapwa, Nursing Home Abuse & Neglect. Zvinogonawo kusangana nekuregeredza kwechiremba, uko mupi wehutano anoshungurudza murwere pabonde.
Chii Chinonzi Nyaya Yekushungurudzwa Pabonde?
Nyaya yekushungurudzwa pabonde yekukuvadzwa kwemunhu inyaya yepamutemo inopomerwa munhu akapona kumunhu kana sangano rine mhosva yekusazvibata pabonde kana kuti nekuda kwekuti izvi zviitike.
Nyaya idzi dzingasanganisira:
- Kusangana pabonde kana kurwiswa zvisina kufanira
- Kushungurudzwa nevanhu vane masimba (semuenzaniso, vafundisi, vadzidzisi, varairidzi, vanochengeta vana)
- Kusateerera kwemasangano kana kufukidza mabasa
- Kushungurudzwa muzvivakwa zvakaita sezvikoro, machechi, nzvimbo dzinochengeterwa vana, kana mudzimba dzevakwegura, kana muzvipatara.
Kusiyana nenyaya dzemhosva, dzinonyanya kutarisisa kurangwa, nyaya dzekukuvara kwevanhu dzinonyanya kutarisisa muripo uye mutoro.
Chii Chinoita Kuti Kushungurudzwa Pabonde Kuve Nzvimbo Yakasiyana Yemutemo Wekukuvara Kwemunhu?
Nyaya dzekushungurudzwa pabonde dzakasiyana zvakanyanya nedzimwe nyaya dzekukuvadzwa kwemunhu, uye zvimwe zvinhu zvinorema zvakanyanya mune dzimwe nyaya kupfuura dzimwe. Misiyano mikuru inosanganisira:
- Kunonoka kushuma: Vapukunyuki vanowanzobuda pachena makore akawanda gare gare nekuda kwekukuvara, kutya, kana kushandiswa zvisina kunaka.
- Mitemo yakawedzerwa yemiganhu: Nyika zhinji dzakaisa "nguva dzekutarisa shure" kana kuti nguva dzekupedzisira dzakawedzera.
- Mutoro wesangano: Masangano anogona kupomerwa mhosva yekusateerera, maitiro ekuhaya vashandi, kana kukundikana kuita chimwe chinhu.
- Kukuvara kwepfungwa: Kukuvara kunowanzo sanganisira PTSD, kuora mwoyo, uye kukuvara kwepfungwa kwenguva refu.
- Zvine chekuita nekuchengetedzwa kweruzivo: Kuchengetedzwa kweruzivo uye kunzwisiswa kweruzivo zvakakosha panguva yese yemutemo.
Mitemo ipi yeNyika Inobata Kushungurudzwa Pabonde Kukuvara Kwemunhu?
Nyika zhinji munguva pfupi yapfuura dzakabvisa chero mutemo wezvirambidzo zvekushungurudzwa pabonde, asi izvi hazvishande kare.
Washington
Washington Mutemo weHurumende weKuganhurirwa kweKushungurudzwa Kwepabonde kweVana (RCW 4.16.340) inobvumira zvikumbiro mukati menguva inotevera ye:
- Makore matatu kubva pakawanikwa kukuvara
- Makore matatu kubva pakawanikwa kubatana kwechikonzero
Panyaya dzekupomerwa mhosva kana zvikonzero zvekutongerwa mhosva apo kushungurudzwa pabonde kwevana kwakaitika musi wa6 Chikumi 2024 kana kuti mushure maizvozvo, hapana muganho wenguva yekuunza nyaya yacho.
Hwindo reRevival (kuvandudzwa kwemutemo we2024) rinobvumira zvikumbiro zvakambomiswa kwenguva yakati rebei mune mamwe mamiriro ezvinhu.
Oregon
ORS 12.117 (Child Abuse Statute of Limitations) inobvumira vakapona kuti vanyorese kusvika vava nemakore makumi mana kana mukati memakore mashanu ekuwanikwa kwavo. HB 3582 yakagadzirisa ORS 12.117 kubvisa mutemo wemiganhu yezvikumbiro zvinosanganisira kushungurudzwa musi wa26 Chikumi 2025 kana kuti mushure mazvo.
Idaho
Idaho Kodhi § 5-219 inobvumira zvikumbiro mukati memakore mashanu kubva pakuwanikwa, pamwe nekuwedzera kwezvibvumirano zvemhosva dzekushungurudzwa kwevana.
California
California Code inobvumira kuti zvichemo zviunzwe mukati memakore mashanu kubva pakuwanikwa kwekukuvara kwepfungwa kana pazera remakore makumi mana, chero ripi zvaro riri gare gare. CCP 340.1 inobvisa mutemo wemiganhu yekushungurudzwa kwakaitika musi wa1 Ndira, 2024 kana kuti mushure mayo.
Gweta Ringandibatsira Sei Nenyaya Yangu?
Gweta rine ruzivo rwekushungurudzwa pabonde rinopa zvinopfuura kungomiririra pamutemo chete. Vanopa gwara, rutsigiro, uye dziviriro pavanenge vachitarisana nematambudziko akaomarara emunhu.
Gweta rinogona:
- Ita ongororo yenyaya yakavanzika
- Ongorora vanhu nemasangano ane mutoro
- Unganidza humbowo uye humbowo hwenyanzvi
- Tsvaga mitemo yakaoma yemiganhu
- Isai zvichemo kumasangano (zvikoro, machechi, nzvimbo dzekuchengeta vana)
- Kurukurai nyaya dzekugadzirisa kana kuendesa nyaya kumatare
- Chengetedza zvakavanzika zvako mukati mekuita uku
Vapona vane vamiriri vemutemo vane mukana wakakura wekuti kugamuchira muripo kupfuura vasina.
Ndirini Pandinofanira Kutaurirana Negweta Nezvenyaya Yekushungurudzwa Pabonde?
Unofanira kubata gweta nekukurumidza sezvinobvira, asi hazvisati zvanyanya kunonoka kubvunza mibvunzo.
Funga nezvekusvika kana:
- Iwe kana mumwe munhu waunoda achangobva kusangana nekushungurudzwa
- Iwe kana mumwe munhu waunoda muri kugadzirisa kushungurudzwa kwakaitika makore apfuura
- Unotenda kuti sangano rakatadza kukudzivirira iwe kana mudiwa wako
- Hauna chokwadi kana nyaya yako ichiri mukati menguva yakatarwa yepamutemo
Nekuti mitemo inosiyana zvichienderana nenyika uye inoramba ichichinja, kutaura negweta kunogona kubatsira kujekesa sarudzo dzako kunyangwe kushungurudzwa kwacho kwakaitika makumi emakore apfuura.
